SI-dysfunctie – instabiliteit of blokkade van het bekkengewricht

Pijn laag in de rug, net boven de bil of aan één kant van het bekken komt vaak van het SI-gewricht (sacro-iliacaal gewricht).
 Dit gewricht vormt de verbinding tussen het heiligbeen en het bekken en speelt een centrale rol in stabiliteit, houding en looppatroon.
 Wanneer het gewricht te stijf of juist te beweeglijk wordt, spreken we van een SI-dysfunctie.

De klachten lijken soms op een hernia of spierpijn, maar de oorzaak ligt dieper in het bekken zelf.
 Door goed onderzoek en gerichte behandeling kan het evenwicht tussen stabiliteit en beweeglijkheid worden hersteld.

Afspraak maken

Wat is het SI-gewricht?

Het SI-gewricht (sacro-iliacaal gewricht) bevindt zich aan beide zijden van de onderrug, waar het heiligbeen (sacrum) contact maakt met de darmbeenderen (ilium).
 Samen dragen deze gewrichten het gewicht van de romp over naar de benen.

Het gewricht is stevig verbonden met banden en pezen en heeft maar een beperkte bewegingsuitslag van enkele millimeters.
 Toch is die kleine beweging essentieel om schokken op te vangen bij lopen, rennen en draaien.

Door belasting, hormonale invloeden of asymmetrie kan het gewricht zijn normale functie verliezen, wat leidt tot pijn of stijfheid.

Oorzaken van SI-dysfunctie

SI-problemen kunnen ontstaan door zowel te veel als te weinig beweging in het gewricht.

  • Hypomobiliteit (te stijf gewricht)
     Ontstaat vaak na een val, verkeerde beweging of langdurig eenzijdige belasting.
     De banden rond het gewricht raken gespannen, waardoor beweging beperkt en pijnlijk wordt.
  • Hypermobiliteit (te beweeglijk gewricht)
     Komt vaker voor bij vrouwen, vooral tijdens of na zwangerschap, door hormonale veranderingen in het bindweefsel.
     De gewrichtsbanden worden slapper, waardoor instabiliteit en pijn ontstaan bij belasting.

Andere oorzaken zijn:

  • Beenlengteverschil of standsafwijking
  • Slechte houding of asymmetrisch looppatroon
  • Overbelasting bij sporten of zwaar werk
  • Spierzwakte van bil- en rompspieren
  • Oud letsel of littekenweefsel

Symptomen

De klachten bij SI-dysfunctie zijn herkenbaar, maar kunnen lijken op andere rugproblemen.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • Pijn laag in de rug, meestal aan één kant
  • Uitstralende pijn naar bil, lies of bovenbeen
  • Moeite met lang zitten of staan
  • Pijn bij omdraaien in bed of traplopen
  • Gevoel van instabiliteit of ‘wegzakken’ in het bekken
  • Soms een klik of gevoel dat het gewricht “vastzit”

De pijn is vaak zeurend, diep en asymmetrisch.
 Bij hypermobiliteit voelt het eerder instabiel; bij hypomobiliteit juist stijf.

Afspraak maken

Diagnose

Een goede diagnose is cruciaal omdat SI-problemen vaak worden verward met hernia, heupartrose of spierpijn.
 De chiropractor of fysiotherapeut voert specifieke testen uit die de beweeglijkheid en stand van het SI-gewricht beoordelen.

Voorbeelden zijn:

  • Compressietest en distractietest
  • Patrick (FABER)-test
  • Gaenslen’s test
  • Palpatie van bekkenstand en bewegingsuitslag

Beeldvorming (röntgen of MRI) toont het gewricht wel, maar functionele afwijkingen zijn vaak niet zichtbaar.
 Daarom is klinisch onderzoek belangrijker dan scans.

Verschil tussen SI-dysfunctie en hernia

Beide aandoeningen kunnen uitstralingspijn in been of bil geven, maar de oorzaak is verschillend:

  • Bij een hernia is er druk op een zenuwwortel. De pijn straalt vaak voorbij de knie.
  • Bij SI-dysfunctie komt de pijn uit het gewricht zelf en blijft meestal boven de knie.

Daarnaast verergert SI-pijn vaak bij traplopen, omdraaien in bed of lang zitten — typische houdingsbelastingen van het bekken.

Behandeling zonder injectie of operatie

De behandeling hangt af van het type SI-probleem (stijf of instabiel), maar volgt een vast principe: herstel van evenwicht tussen mobiliteit en stabiliteit.

  1. Chiropractie en manuele correctie
     De chiropractor herstelt de natuurlijke beweging van het SI-gewricht door gerichte correcties.
     Dit vermindert druk, ontspant de omliggende spieren en herstelt de gewrichtsfunctie.
  2. Fysiotherapie en oefentherapie
     De fysiotherapeut versterkt de stabiliserende spieren, vooral de bilspieren (gluteus medius en maximus), dwarse buikspieren en bekkenbodem.
     Een sterk spierkorset voorkomt dat het gewricht opnieuw overbelast raakt.
  3. Educatie en houding
     Bewustwording van houding, staan en tillen is essentieel.
     Asymmetrie in belasting (bijvoorbeeld altijd op één been leunen) moet worden gecorrigeerd.
  4. Oefeningen voor balans en coördinatie
     Proprioceptietraining helpt het lichaam beter te voelen hoe het bekken beweegt.
     Dat verbetert de stabiliteit tijdens dagelijkse activiteiten.
  5. Leefstijladviezen
    Regelmatig bewegen, afwisselen tussen zitten en staan, en een goede nachtrust ondersteunen het herstel.

Chiropractie bij SI-dysfunctie

Chiropractoren zijn gespecialiseerd in de biomechanica van de wervelkolom en het bekken.
 Zij kunnen de exacte richting van een blokkade of instabiliteit bepalen en deze veilig corrigeren.
 Door de combinatie van mobilisatie en stabilisatietraining wordt de oorzaak aangepakt, niet alleen het symptoom.

Daarnaast onderzoekt de chiropractor altijd de bovenliggende wervelkolom, omdat een stijf of scheef lumbaal segment vaak bijdraagt aan SI-overbelasting.

Behandeling bij hypermobiliteit

Bij te beweeglijke gewrichten ligt de nadruk niet op manipulatie, maar op stabiliteit.
 De behandeling bestaat uit:

  • Gerichte krachttraining van bil- en rompspieren
  • Eventueel een bekkenband bij tijdelijke instabiliteit (zoals na bevalling)
  • Educatie over beweging en belasting
  • Chiropractische correctie van compenserende blokkades hoger in de rug

Het doel is controle terugbrengen, niet alleen mobiliteit.

Injectie of medische behandeling

Bij aanhoudende pijn kan een arts een injectie met verdoving en corticosteroïd in het SI-gewricht geven.
 Dit vermindert tijdelijk de ontsteking en pijn, maar lost de onderliggende oorzaak niet op.
 Daarom wordt injectie meestal gecombineerd met oefentherapie of chiropractie.

Een operatie is zeer zeldzaam en wordt alleen overwogen bij structurele instabiliteit of slijtage (arthrodese).

→ /academie/pijneducatie/
→ /academie/centrale-sensitisatie/

Zelfzorg en preventie

Zelf kun je veel doen om het SI-gewricht gezond te houden:

  • Wissel regelmatig van houding, vooral bij zittend werk
  • Vermijd lang staan met gewicht op één been
  • Doe dagelijks stabiliserende oefeningen zoals bekkenbruggetjes en side-planks
  • Til met rechte rug en verdeelde belasting
  • Draag stevige schoenen met goede ondersteuning
  • Beweeg dagelijks, ook buiten de training om

Regelmaat is belangrijker dan intensiteit: kleine dagelijkse gewoontes houden het bekken stabiel.

Zwangerschap en SI-problemen

Tijdens zwangerschap maken hormonen het bekken soepeler om de bevalling mogelijk te maken.
 Dat verhoogt de kans op hypermobiliteit en SI-pijn.
 Na de bevalling herstellen de meeste vrouwen spontaan, maar gerichte stabiliserende oefeningen versnellen dit proces.

Een bekkenband kan tijdelijk steun geven bij ernstige instabiliteit.

Prognose

De vooruitzichten bij SI-dysfunctie zijn gunstig.
 De meeste mensen ervaren binnen enkele weken tot maanden duidelijke verbetering.
 Door de stabiliteit op te bouwen en regelmatig te bewegen, blijft het gewricht vaak langdurig klachtenvrij.

Bij chronische of terugkerende klachten helpt onderhoudsbehandeling om de balans te behouden.

Conclusie

SI-dysfunctie is een veelvoorkomende oorzaak van lage rug- en bekkenpijn.
 Het gewricht raakt uit balans door te veel of te weinig beweging, vaak in combinatie met spierzwakte of asymmetrie.
 Met chiropractie, oefentherapie en goede houding kan het evenwicht volledig worden hersteld.

Bij MoveWell combineren we kennis van gewrichtsmechanica met gerichte training en educatie.
 Zo krijg je niet alleen minder pijn, maar ook meer controle over je beweging.

Welke specialisten kunnen u met bij acute of chronische pijn helpen?

Jarco Schol chiropractor
Jarco Schol

Chiropractor

Meer info
Tijn Kooren chiropractor
Tijn Kooren

Chiropractor

Meer info
Desiree Griesel chiropractor
Desiree Griesel

Chiropractor

Meer info
Sten Hofstad chiropractor
Sten Hofstad

Chiropractor

Meer info

FAQ – SI-dysfunctie

Wat is SI-dysfunctie?
 Een functiestoornis van het sacro-iliacaal gewricht waarbij het bekken te stijf of juist te beweeglijk is, wat pijn veroorzaakt in onderrug of bil.

Wat zijn de symptomen?
 Pijn aan één kant van de onderrug, uitstralend naar bil of lies, vaak erger bij traplopen of draaien in bed.

Hoe wordt SI-dysfunctie behandeld?
 Met chiropractie om de beweging te herstellen en fysiotherapie voor spierversterking en stabiliteit.

Hoe lang duurt het herstel?
 Meestal vier tot acht weken, afhankelijk van ernst en duur van de klacht.

Kan het terugkomen?
 Ja, vooral bij asymmetrie of zwakte van de rompspieren. Regelmatige oefening voorkomt terugval.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Chiropractie Hilversum?

Maak een afpsraak
Bel: 0357600645