Het zenuwstelsel bewaakt voortdurend de spanning in onze spieren.
Een lichte tik op een pees, zoals bij de kniepeesreflex, laat zien hoe snel het systeem reageert.
Bij hyperreflexie reageert dat systeem te sterk: de reflexen zijn overdreven actief of ongecontroleerd.
Hyperreflexie is geen aandoening op zich, maar een teken van overprikkeling of beschadiging in het zenuwstelsel.
Het komt vooral voor bij letsel van het centrale zenuwstelsel, zoals in het ruggenmerg of de hersenen.
De reflexboog werkt dan zonder de normale “rem” vanuit de hersenen.
Een reflex is een automatische reactie van het lichaam op een prikkel.
De route is eenvoudig:
Zo wordt bijvoorbeeld voorkomen dat een spier te ver uitrekt en scheurt.
In een gezond zenuwstelsel wordt deze reflex gedempt door signalen van de hersenen.
Bij hyperreflexie is die demping verstoord.
Hyperreflexie betekent dat reflexen overdreven sterk of snel optreden.
De spieren reageren explosief op een lichte prikkel, soms met spierschokken of een trekkende beweging.
De reflexboog zelf is intact, maar de rem vanuit de hersenen is verminderd.
Het komt vaak voor bij aandoeningen waarbij de bovengrens van het zenuwstelsel (de centrale motorneuronen) is beschadigd.
De meest voorkomende oorzaken zijn:
Ook stress of angst kan reflexactiviteit tijdelijk verhogen, maar dat is functioneel en omkeerbaar.
De ernst varieert van subtiel tot opvallend.
Veelvoorkomende tekenen zijn:
Soms gaat hyperreflexie gepaard met een verhoogde spiertonus (hypertonie).
Bij hyperreflexie is het centrale zenuwstelsel te actief.
Normaal gesproken sturen de hersenen remmende signalen naar het ruggenmerg.
Wanneer die rem vermindert – bijvoorbeeld door beschadiging van zenuwbanen – reageren de reflexbogen ongefilterd.
Het resultaat:
Het lichaam lijkt “in overdrive” te staan.
Een fysiotherapeut, chiropractor of neuroloog test reflexen met een reflexhamer.
Bij hyperreflexie springt de spier direct en krachtig samen.
Daarnaast worden andere parameters beoordeeld:
Soms is aanvullend neurologisch onderzoek of MRI nodig om de oorzaak in het ruggenmerg of de hersenen te lokaliseren.
De behandeling richt zich op het verminderen van overprikkeling en het herstellen van controle.
Bij MoveWell gebeurt dat via:
Bij neurologische aandoeningen werkt men samen met specialisten zoals neurologen of revalidatieartsen.
Hoewel hyperreflexie niet altijd volledig te verhelpen is, helpt het om:
Zelfcontrole en bewuste beweging vormen de basis van verbetering.
Hyperreflexie verwijst naar overmatige reflexactiviteit.
Spasticiteit is het bredere verschijnsel van verhoogde spierspanning bij beweging.
Vaak komen ze samen voor, maar niet altijd.
Spasticiteit is meestal het gevolg van langdurige hyperreflexie die het bewegingspatroon beïnvloedt.
Met gerichte therapie, bewuste training en ontspanning kan het zenuwstelsel opnieuw leren reguleren.
Bij MoveWell is dat precies de insteek: rust herstellen in een overactief systeem, zodat beweging weer natuurlijk aanvoelt.
Een verhoogde reflexactiviteit waarbij spieren overdreven reageren op lichte prikkels.
Meestal schade of prikkeling in het centrale zenuwstelsel, bijvoorbeeld door stenose, trauma of MS.
Niet op zichzelf, maar het wijst wel op een probleem in de zenuwbanen dat onderzoek verdient.
Ja, door ontspanning, mobilisatie, oefentherapie en neurologisch hersteltraining.
Hyperreflexie is een overdreven reflexreactie; hypertonie is verhoogde spierspanning in rust.
