Tarsaal tunnel syndroom – zenuwbeknelling aan de binnenzijde van de enkel

Pijn, branderigheid of tintelingen aan de binnenzijde van de enkel of voetzool worden vaak verward met peesklachten of doorbloeding.
Toch ligt de oorzaak soms dieper: een beknelling van de nervus tibialis posterior, de grote voetzenuw die door de tarsale tunnel loopt.
Wanneer die zenuw in de knel raakt, spreken we van het tarsaal tunnel syndroom.

De aandoening lijkt op het carpaletunnelsyndroom in de pols, maar dan in de enkel.
Het komt regelmatig voor bij sporters, mensen met platvoeten of bij zwelling rond de enkel.
Vroege herkenning en behandeling zijn belangrijk om blijvende zenuwirritatie te voorkomen.

Afspraak maken

Wat is de tarsale tunnel?

De tarsale tunnel is een smalle doorgang aan de binnenzijde van de enkel.
De ruimte ligt tussen het scheenbeen (tibia), de enkelknobbel (malleolus medialis) en een stevig peesblad, het retinaculum flexorum.
Door deze tunnel lopen:

De nervus tibialis posterior
De bijbehorende slagader en ader
Enkele pezen van de voetbuigers

De zenuw splitst zich verder naar de voetzool, waar hij gevoel en spieraansturing verzorgt.
Als de doorgang te nauw wordt of de zenuw geïrriteerd raakt, ontstaan pijn en tintelingen die kunnen uitstralen tot in de tenen.

Oorzaken van het tarsaal tunnel syndroom

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken van de zenuwbeknelling. Vaak is het een combinatie van mechanische druk en lokale zwelling.

Mogelijke oorzaken zijn:

Platvoeten of doorgezakte voetbogen: dit vergroot de spanning op de structuren rond de tunnel.
Zwelling of ontsteking door overbelasting, verzwikking of peesontsteking.
Littekens of botwoekering na een enkelbreuk of operatie.
Veneuze stuwing of cyste die ruimte inneemt in de tunnel.
Overpronatie bij hardlopen, waardoor herhaald rek op de zenuw ontstaat.
Schoenen met te strakke enkelbanden of langdurige compressie.

In sommige gevallen speelt ook een systeemfactor mee, zoals diabetes of hypothyreoïdie, die zenuwen kwetsbaarder maken.

Symptomen van het tarsaal tunnel syndroom

De klachten zijn typisch, maar worden vaak laat herkend omdat ze lijken op hielspoor, peesklachten of zenuwpijn vanuit de rug.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

Branderige pijn of tintelingen aan de binnenzijde van de enkel of onder de voetzool
Gevoelloosheid of prikkelingen in tenen of hiel
Pijn die verergert bij lang staan of lopen
Nachtelijke tintelingen of krampen
Soms uitstralende pijn naar kuit of voetboog

In het begin treden klachten alleen op bij belasting, maar later ook in rust.
Een herkenbaar kenmerk is dat wrijven of tikken op de zenuw achter de enkel (Tinel-teken) een elektrische sensatie in de voet oproept.

Afspraak maken

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt gesteld op basis van klachten en lichamelijk onderzoek.
Een fysiotherapeut, chiropractor of arts test het gevoel, de spierkracht en de zenuwirking in het onderbeen en de voet.
Bij twijfel kan aanvullend onderzoek helpen:

Echografie om zwelling of cystes zichtbaar te maken
MRI voor weke delen en peesstructuren
EMG (zenuwgeleidingsonderzoek) om te meten waar de zenuw vertraagd geleidt

Omdat het klachtenbeeld lijkt op andere aandoeningen (zoals hielspoor of hernia), is een nauwkeurige diagnose cruciaal.

Wat gebeurt er in de zenuw?

Door de verhoogde druk in de tunnel raakt de bloedtoevoer van de zenuw belemmerd.
Dit veroorzaakt een ontstekingsreactie en zwelling, waardoor de druk nog verder toeneemt.
De zenuwvezels raken geïrriteerd, wat leidt tot tintelingen, pijn en spierzwakte.

Wanneer dit proces te lang aanhoudt, kunnen de zenuwvezels degenereren.
Daarom is het belangrijk om de beknelling vroeg te verlichten.

Behandeling zonder operatie

De meeste patiënten herstellen goed met een conservatief behandelplan.
Bij MoveWell wordt de therapie afgestemd op de oorzaak van de compressie en richt deze zich op drie hoofddoelen: drukvermindering, herstel van voetfunctie en zenuwgezondheid.

Ontlasten van de zenuw
Vermijd langdurig staan of wandelen op harde ondergrond.
Een lichte hakverhoging of zoolcorrectie kan de spanning op de zenuw verminderen.
Mobilisatie en chiropractie
De chiropractor verbetert de beweeglijkheid van enkel, voet en knie.
Vaak zijn beperkte gewrichten of verkeerde stand van het hielbeen de oorzaak van extra druk.
Zenuwmobilisatie
De fysiotherapeut past specifieke glij- en rektechnieken toe om de zenuw weer soepel te laten bewegen binnen de tunnel.
Spierversterking
Oefeningen voor de voetboog en kuitspieren zorgen voor betere stabiliteit.
Dat vermindert de wrijving op de zenuw tijdens het lopen.
Voet- en loopanalyse
Door middel van drukmetingen en videoanalyse kan worden vastgesteld of de voet te veel naar binnen zakt (overpronatie).
In dat geval kunnen zooltjes of aanpassingen aan het schoeisel nodig zijn.
Ontstekingsremmende maatregelen
IJs, rust en eventueel ontstekingsremmers helpen de zwelling te verminderen in de acute fase.

Zelfzorg en leefstijl

Patiënten kunnen zelf veel doen om het herstel te versnellen:

Draag comfortabele schoenen met stevige hielkap en goede demping.
Vermijd langdurig staan of wandelen op harde ondergrond.
Gebruik tijdelijk een hakverhoging als de pijn toeneemt bij strekken.
Masseer dagelijks zacht de binnenzijde van de enkel om de doorbloeding te stimuleren.
Doe dagelijks zenuw- en voetmobilisaties (op advies van de therapeut).
Let op gewicht en bloedsuikerregulatie bij diabetes, omdat dit zenuwherstel beïnvloedt.

Rust is belangrijk, maar volledige immobiliteit vertraagt het herstel. Lichte, gecontroleerde beweging houdt de zenuw actief en bevordert herstel.

Wanneer is een operatie nodig?

Als de zenuw langdurig bekneld blijft en er sprake is van blijvend kracht- of gevoelsverlies, kan een chirurgische decompressie worden overwogen.
Bij deze ingreep wordt het bindweefsel over de tunnel geopend zodat de zenuw weer vrij kan bewegen.

De resultaten zijn over het algemeen goed, vooral als de zenuw nog niet te ernstig beschadigd is.
Na de operatie volgt vaak fysiotherapie om de beweeglijkheid en spierfunctie te herstellen.

Chiropractie en fysiotherapie bij MoveWell

Bij MoveWell combineren we manuele technieken, oefentherapie en educatie om zowel de oorzaak als de gevolgen van zenuwcompressie aan te pakken.
De chiropractor richt zich op de bewegingsvrijheid van enkel, knie en heup.
De fysiotherapeut begeleidt zenuwmobilisaties en voettraining.

Daarnaast besteden we aandacht aan de functionele keten: de manier waarop knie, heup en rug samenwerken bij lopen.
Want vaak ligt het probleem niet alleen in de enkel, maar in de hele bewegingslijn van het been.

Door deze geïntegreerde aanpak herstelt de zenuw beter, wordt het looppatroon efficiënter en neemt de kans op herhaling sterk af.

→ /academie/pijneducatie/

→ /academie/centrale-sensitisatie/

Prognose

De vooruitzichten zijn gunstig.
De meeste mensen herstellen binnen acht tot twaalf weken als de oorzaak tijdig wordt behandeld.
Bij langdurige compressie kan het herstel maanden duren omdat zenuwvezels traag regenereren.

Bij aanhoudende klachten is een combinatie van therapie en zoolcorrectie meestal effectief.

Conclusie

Het tarsaal tunnel syndroom is een goed te behandelen zenuwbeknelling aan de binnenzijde van de enkel.
Door drukvermindering, juiste diagnose en gerichte oefentherapie kan de zenuwfunctie volledig herstellen.

Bij MoveWell combineren we chiropractie, fysiotherapie en beweeganalyse om niet alleen de pijn te verhelpen, maar de oorzaak van de overbelasting structureel op te lossen.
Zo keert de patiënt terug naar pijnvrij lopen, met een voet die stabieler en sterker functioneert dan voorheen.