Trochanter major pijnsyndroom – pijn aan de buitenzijde van de heup

Pijn aan de buitenzijde van de heup is een veelvoorkomende klacht, vooral bij vrouwen boven de veertig jaar.
De pijn wordt vaak verward met slijtage of artrose, maar in werkelijkheid ligt de oorzaak meestal bij een irritatie van de slijmbeurs en pezen rond de trochanter major – het benige uitsteeksel aan de zijkant van het dijbeen.

Deze aandoening wordt het trochanter major pijnsyndroom (TMPS) genoemd, ook wel bursitis trochanterica.
Het is een verzamelnaam voor pijnklachten door overbelasting, peesirritatie of een ontsteking in dit gebied.
Hoewel de pijn vervelend en soms hardnekkig is, reageert de aandoening meestal goed op gerichte behandeling, oefentherapie en houdingsaanpassing.

Wat is de trochanter major?

De trochanter major is het uitstekende botdeel aan de zijkant van de heup, waar verschillende spieren en pezen samenkomen.
Belangrijke structuren in dit gebied zijn:

  • De gluteus medius en gluteus minimus, die de heup stabiliseren en het been zijwaarts bewegen.
  • De slijmbeurs (bursa trochanterica), die fungeert als glijlaag tussen pezen en bot.

Wanneer de pezen of de slijmbeurs geïrriteerd raken, ontstaat pijn precies op dat uitstekende botpunt.
De pijn straalt vaak uit naar de buitenzijde van het dijbeen en kan zelfs tot aan de knie voelbaar zijn.

Oorzaken van het trochanter major pijnsyndroom

De klachten ontstaan meestal door herhaalde wrijving of druk op de pezen en slijmbeurs, niet door één enkel moment.
Belangrijke risicofactoren zijn:

  • Eenzijdige belasting, zoals slapen op dezelfde zijde
  • Lopen of staan met scheve bekkenstand
  • Overbelasting bij sport (hardlopen, wandelen op ongelijke ondergrond)
  • Beenlengteverschil of houdingsafwijkingen
  • Zwakte van de bilspieren of te strakke heupspieren
  • Stijve onderrug of bekkenmobiliteit

Ook hormonale veranderingen, bijvoorbeeld rond de overgang, kunnen de peeskwaliteit beïnvloeden.
Bij vrouwen komt het dan ook vaker voor dan bij mannen.

Symptomen

De pijn bij TMPS is goed te herkennen:

  • Gevoelige plek op de buitenzijde van de heup, vaak exact aan te wijzen
  • Pijn bij liggen op de aangedane zijde
  • Pijn bij traplopen, fietsen of lange wandelingen
  • Soms uitstralende pijn langs de buitenzijde van het bovenbeen
  • Beperkingen bij zitten met gekruiste benen of bij opstaan uit stoel

De pijn kan in het begin mild zijn, maar neemt toe bij aanhoudende belasting.
Bij sommige mensen wordt zelfs slapen lastig, omdat elke druk op de heup direct pijn veroorzaakt.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose wordt meestal klinisch gesteld – op basis van klachten en onderzoek.
Een fysiotherapeut of chiropractor voelt de pijnlijke plek op de trochanter major en test de kracht en spierspanning van de bilspieren.
Bij twijfel kan echografie of MRI helpen om te zien of er sprake is van peesontsteking, slijmbeursontsteking of kalkafzetting.

Belangrijk is om andere oorzaken van heuppijn, zoals artrose, rugklachten of zenuwirritatie, uit te sluiten.
Bij TMPS is de heupbeweging meestal vrij normaal, maar pijnlijk bij druk of zijwaartse beweging.

Wat gebeurt er in het weefsel?

Bij herhaalde wrijving ontstaat irritatie van de slijmbeurs en de peesaanhechting.
De slijmbeurs kan vocht vasthouden, waardoor druk toeneemt.
Daarnaast raken de pezen van de gluteus medius of minimus soms microscopisch beschadigd.
Zonder voldoende rust of herstel ontstaat een vicieuze cirkel van pijn, spierspanning en verminderde stabiliteit.

De pijn is dus niet alleen “ontsteking”, maar een samenspel van mechanische, spier- en zenuwfactoren.

Behandeling zonder injectie of operatie

De meeste patiënten herstellen goed met een conservatief behandelplan.
Bij MoveWell combineren we chiropractie, fysiotherapie en oefentherapie gericht op drie hoofddoelen:
pijnvermindering, herstel van spierbalans en verbetering van belasting.

  1. Pijnvermindering en ontlasting
    In de eerste fase wordt druk op de heup verminderd.
    Vermijd slapen op de pijnlijke zijde en gebruik eventueel een kussen tussen de knieën.
    Koelen kan tijdelijk verlichting geven.
  2. Mobiliteit en chiropractie
    De chiropractor zorgt voor betere beweeglijkheid in heup, bekken en onderrug.
    Een geblokkeerd bekken kan de belasting van de heup vergroten.
  3. Spierversterking en coördinatie
    De fysiotherapeut traint met name de gluteus medius en minimus.
    Oefeningen zoals heupabductie in zijlig, step-ups of bruggetjes verbeteren stabiliteit.
  4. Houdings- en loopanalyse
    Een verkeerde stand van voeten of bekken wordt opgespoord.
    Soms is een kleine correctie in schoeisel of looptechniek al voldoende om de wrijving te verminderen.
  5. Opbouw van belastbaarheid
    In de eindfase ligt de focus op gecontroleerde belasting, zodat het weefsel sterker terugkeert dan voorheen.

Zelfzorg en leefstijl

Naast therapie kun je zelf veel doen om het herstel te ondersteunen:

  • Slaap op de andere zijde of met een kussen tussen de knieën
  • Vermijd lang zitten met gekruiste benen
  • Fiets of wandel op vlak terrein
  • Rek dagelijks de heupspieren
  • Bouw belasting rustig op
  • Werk aan gewichtsbeheersing

Beweging blijft belangrijk – stilzitten vertraagt herstel omdat het de doorbloeding vermindert.

Injecties of operatieve behandeling

Als pijn ondanks gerichte therapie langer dan drie maanden aanhoudt, kan een injectie met corticosteroïden worden overwogen.
Die vermindert tijdelijk de ontstekingsreactie, maar pakt de oorzaak niet aan.
Daarom combineren we dit bij voorkeur altijd met oefentherapie.

Een operatie om de slijmbeurs te verwijderen is zeldzaam en wordt alleen uitgevoerd bij chronische gevallen die niet reageren op andere behandelingen.

Chiropractie en fysiotherapie in samenwerking

Bij MoveWell wordt TMPS multidisciplinair behandeld.
De chiropractor richt zich op de gewrichtsfunctie van heup en bekken, terwijl de fysiotherapeut de spierbalans herstelt.
Samen zorgen ze voor een betere drukverdeling rond de heupkop.

Het doel is niet alleen pijnvrij bewegen, maar ook voorkomen dat de klacht terugkeert.
Door het hele bewegingspatroon te verbeteren, wordt de belasting beter verdeeld en herstelt het weefsel duurzaam.

Prognose

De meeste mensen herstellen binnen acht tot twaalf weken, afhankelijk van de ernst.
Soms blijven restklachten langer aanhouden als de oorzaak (bijvoorbeeld scheve bekkenstand of zwakke bilspieren) niet wordt aangepakt.
Met goede begeleiding is de prognose echter uitstekend.

Een herhaling voorkomen betekent: blijven bewegen, spierkracht onderhouden en letten op houding en belasting.

Welke specialisten kunnen u met bij acute of chronische pijn helpen?

Daniëlle Kruger

Chiropractor

Jarco Schol

Chiropractor

Tijn Kooren

Chiropractor

Desiree Griesel

Chiropractor

Conclusie

Het trochanter major pijnsyndroom is een veelvoorkomende oorzaak van pijn aan de buitenzijde van de heup.
De klachten ontstaan meestal door wrijving of overbelasting van de pezen en slijmbeurs.
Met gerichte therapie en aanpassing van houding en beweging herstelt de heup volledig.

Bij MoveWell helpen we mensen begrijpen waarom het probleem is ontstaan en hoe ze het zelf kunnen beïnvloeden.
Door kennis, beweging en coaching te combineren, bouwen we aan sterkere heupen en duurzaam herstel.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Chiropractie Hilversum?