Spierketen

Hoe het lichaam als één bewegend geheel functioneert

Ons lichaam beweegt niet in losse onderdelen. Elke beweging – of je nu loopt, tilt of draait – is het resultaat van een netwerk van spieren, gewrichten en bindweefsel dat in ketens samenwerkt. Dat noemen we spierketens. Het principe is eenvoudig maar krachtig: wanneer één schakel in de keten minder goed functioneert, moeten andere delen van het lichaam compenseren. Zo kan een zwakke bilspier leiden tot knieklachten, of een stijve enkel tot rugpijn.

Spierketens laten zien waarom we bij MoveWell altijd naar het hele lichaam kijken in plaats van naar één geïsoleerde spier.

Wat zijn spierketens?

Een spierketen is een samenhangend systeem van spieren, pezen, gewrichten en bindweefsel dat zorgt voor efficiënte kracht- en bewegingsoverdracht. In plaats van dat elke spier op zichzelf werkt, trekken ze als team aan hetzelfde touw.

Er bestaan verschillende ketens:

  • De posterior chain (achterzijde): bilspieren, hamstrings, rug.
  • De anterior chain (voorzijde): buikspieren, quadriceps, borst.
  • De laterale keten: bilspieren en schuine rompspieren voor stabiliteit bij zijwaartse bewegingen.
  • De spiraalketen: schuine patronen die nodig zijn voor rotaties, zoals bij wandelen of gooien.

Elke keten heeft zijn eigen functie, maar ze overlappen en ondersteunen elkaar.

Waarom spierketens belangrijk zijn

Het lichaam werkt als een systeem. Als één schakel zwak is, neemt een andere de taak over. Dat heet compensatie, en op korte termijn helpt het ons bewegen. Op lange termijn leidt het echter tot overbelasting.

Een goed voorbeeld is de bilspier. Als die onvoldoende activeert, neemt de onderrug het werk over bij bukken of tillen. Het gevolg is vaak rugspanning of pijn.
Door te begrijpen hoe spierketens samenwerken, kunnen therapeuten de oorzaak van klachten beter opsporen – en niet alleen het symptoom behandelen.

Spierketens en houding

Houding is het resultaat van voortdurende samenwerking tussen ketens.
De spieren aan de voorzijde houden het lichaam rechtop, terwijl de achterkant stabiliseert.
Bij langdurig zitten of weinig bewegen raakt dit evenwicht verstoord.
De voorzijde verkort, de achterzijde verzwakt, en de natuurlijke kromming van de wervelkolom verandert.

Houdingsproblemen zijn dus zelden lokaal. Ze zijn het gevolg van een disbalans in de ketens.
Oefeningen die meerdere spiergroepen tegelijk aanspreken, herstellen dat evenwicht sneller dan geïsoleerde krachttraining.

Spierketens in beweging

Elke dynamische handeling – lopen, rennen, trappen, tillen – vraagt om gecoördineerde ketenactiviteit.
Bij wandelen trekken bijvoorbeeld de bilspieren en hamstrings aan de achterkant samen, terwijl de buikspieren en heupbuigers aan de voorzijde ontspannen.
Bij draaien of gooien wordt het hele lichaam ingezet: voet, heup, romp, schouder en arm vormen één vloeiende krachtlijn.

De efficiëntie van die keten bepaalt hoeveel energie een beweging kost en hoe goed kracht wordt overgedragen.

Relatie met pijn en blessurepreventie

Wanneer één schakel niet goed functioneert, neemt de spanning in de rest van de keten toe.
Dat verklaart waarom knieklachten vaak samenhangen met zwakke heupspieren, of waarom schouderklachten soms uit de romp komen.

Behandeling en oefentherapie moeten daarom gericht zijn op het herstellen van de hele bewegingslijn, niet alleen op de pijnplek.
Binnen MoveWell wordt dit principe toegepast bij klachten aan rug, nek, schouder, heup en knie.

Trainingsprincipes voor sterke spierketens

Effectieve training van spierketens vraagt om bewegingen die meerdere spiergroepen tegelijk activeren.
Enkele voorbeelden:

  • Deadlift of bruggetje: activeert de volledige achterste keten.
  • Lunges en squats: versterken de voor- en zijwaartse keten.
  • Rotatie-oefeningen met elastiek: activeren de spiraalketen.
  • Balansoefeningen: verbeteren de coördinatie tussen ketens.

De nadruk ligt op controle, balans en symmetrie – niet op maximale kracht.
Zo leert het lichaam weer efficiënt bewegen als één geheel.

Spierketens en ademhaling

De ademhaling speelt een onverwacht grote rol in ketenactiviteit.
De middenrifspier vormt de verbinding tussen romp, bekken en wervelkolom.
Een goede ademhaling stabiliseert de romp van binnenuit en verbetert de samenwerking tussen de ketens.
Daarom combineren we binnen MoveWell houdings- en ademhalingsoefeningen bij herstel van rug- en nekklachten.

Spierketens in de praktijk

Tijdens een onderzoek wordt bij MoveWell niet alleen gekeken naar de pijnlocatie, maar ook naar de hele bewegingsketen.
We testen hoe de verschillende spiergroepen samenwerken, waar compensatie optreedt en welke patronen hersteld moeten worden.

Behandeling kan bestaan uit chiropractie om gewrichten vrij te maken, gevolgd door oefentherapie gericht op ketenactivatie.
Zo wordt niet alleen het symptoom verholpen, maar het bewegingssysteem opnieuw geprogrammeerd.

De rol van het brein bij pijn

Zowel bij acute als chronische pijn speelt het brein een hoofdrol. Het brein beslist welke signalen gevaar betekenen en welke niet. Wanneer het systeem overgevoelig raakt, kan uitleg en geruststelling letterlijk pijnstillend werken.

Daarom is educatie een belangrijk onderdeel van moderne pijnbehandeling.

Welke specialisten kunnen u met bij acute of chronische pijn helpen?

Jarco Schol

Chiropractor

Tijn Kooren

Chiropractor

Desiree Griesel

Chiropractor

Sten Hofstad

Chiropractor

Conclusie

Spierketens vormen het fundament van alle beweging.
Ze zorgen voor kracht, stabiliteit en efficiëntie.
Wanneer één schakel zwakker of stijver wordt, verstoort dat het hele systeem.
Gerichte training en behandeling herstellen die natuurlijke samenwerking, waardoor klachten verdwijnen en prestaties verbeteren.

Het lichaam werkt als één geheel – en herstel begint bij het begrijpen van die verbinding.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Chiropractie Hilversum?

Veel voorkomende vragen bij herniaklachten

Waarom krijgt niet iedereen een MRI bij herniaklachten?

Het zou voor ons chiropractoren fantastisch zijn als wij altijd beeldmateriaal ter beschikking hebben. Echter is het niet altijd nodig. Indien er een nauwkeurig neurologisch onderzoek wordt verricht dan kunnen we al vrij gerichte uitspraken doen over de staat van uw klacht.

Een MRI procedure kost veel geld. De huisarts zal altijd willen bepalen of de kans groot is op herstel. Indien dit zo is, vaak binnen de 6-12 weken, dan wordt er niet gekozen voor een MRI.

Indien klachten niet afnemen in een bepaalde periode en wanneer er teveel druk op de zenuw komt te staan wat resulteert in uitval, dan zal de huisarts doorsturen naar de neuroloog voor een mri.

Wat zijn de symptomen bij een L4-L5 hernia?

Een L4-L5 hernia kan de zenuw die bij de tussenwervelschijf ligt beknellen. Dit is de tussenwervelschijf die tussen de L4 wervel en L5 wervel inligt. In de meeste gevallen is dat naar één been. Druk kan ook komen op de zenuw die vertakt naar beide benen. Indien de L5 zenuw bedrukt wordt dan kunnen klachten voelbaar zijn aan de zijkant van het onderbeen

Wat zijn de symptomen bij een L5-S1 hernia?

De tussenwervelschijf L5-S1 ligt tussen de L5 wervel en S1 wervel in. Deze tussenwervelschijf kan druk zetten op de S1 zenuw. In de meeste gevallen is dat naar één been. Druk kan ook komen op de zenuw naar beide benen. Indien de S1 zenuw bedrukt wordt dan kunnen klachten voelbaar zijn aan de achterkant van het onderbeen en onderaan de voet.

Wat is het verschil tussen een hernia en stenose?

Een hernia is een beschadiging en uitpuiling van de tussenwervelschijf die drukt tegen een zenuw. Stenose betekent vernauwing van het kanaal. Vernauwing komt veelal door een hernia of door artrose.

Hoe lang duurt een herstelperiode van een hernia?

Het is belangrijk te vermelden dat elke hernia anders is. Soms kan zelfs een hele kleine hernia erg langzaam herstellen, waar een zeer grote hernia ‘als grotere bedreiging’ wordt gezien door het lichaam en in verhouding veel sneller herstelt. Maar het tegenovergestelde kan helaas ook waar zijn. Om toch een antwoord te geven naar tevredenheid, kunnen we gelukkig vermelden dat 80% van de hernia’s binnen 12 weken naar tevredenheid is hersteld.

 

Het herstel gaat sneller als u uw lichaam op de juiste manier belast en ontlast. Onze fysiotherapeuten en chiropractoren kunnen u daarmee helpen.

Is een herniaoperatie gevaarlijk?

De kans is klein dat de operatie niet naar wens verloopt. De kans is aanwezig dat een zenuw wordt geraakt gedurende de operatie. Het ontstaan van littekenweefsel kan de klacht vergeren. En een andere hernia kan optreden om de geopereerde hernia heen. Daarom wordt u altijd aangeraden uw hernia conservatief te behandelen. Dat wil zeggen met een rugspecialist, chiropractor en fysiotherapeut. MoveWell beidt u deze expertise.

Mag je met een hernia werken?

Afhankelijk van de ernst van de hernia kunt u wel of niet werken. Het is altijd eerst van belang te bepalen welke activiteiten de klacht erger maken. De chiropractor of fysiotherapeut is met name geïnteresseerd in welke activiteiten de uitstraling erger maken. Voor een goed herstel moeten deze activiteiten minimaal gedaan worden of vermeden worden.

Indien een hernia verergering van de klachten geeft door het zitten. Dan raden wij zitten af. Probeer dan staand te werken. Is dit ook niet mogelijk, dan wordt liggen aangeraden echter met vele afwisseling. Zodra u langer ligt dan 15 minuten dan wordt u aangeraden om te gaan staan en te bewegen. Het liefst een beweging die prettig voelt. Beweging stimuleert doorbloeding en voorkomt verstijving op de gewrichten en spieren. Wij noemen dit de 15 minuten regel. Wissel elke 15 minuten van houding en beweeg minimaal 3 minuten in een andere houding. Dit is voornamelijk van belang bij acute klachten.

Wat is het verschil tussen ischias en een hernia?

Ischias en hernia worden vaak door elkaar gehaald. Het belangrijkste verschil is dus dat ischias geen diagnose is, maar een term die gebruikt wordt voor rug- en beenklachten. Wat is het verschil tussen een hernia en ischias? Vaak zijn hernia en ischias ten onrechte beladen termen en boezemen deze een grote angst in mensen die af en toe rugpijn hebben. Gelukkig is erbij verreweg de grootste groep ischias- en herniaklachten iets aan te doen.

Bij ischias komt er druk op één van de zenuwen die van uw rug naar uw benen lopen, de zogenaamde ischias zenuw. Deze druk kon bijvoorbeeld komen door een hernia. Maar de druk kan ook opbouwen door irritaties en druk die opbouwt op andere plekken, zoals in de bil en bekken. Een zenuwirritatie kan ook ontstaan door artrose, gespannen spieren etc.

Is wandelen verstandig bij een hernia? Of is bedrust verstandig?

De chiropractor en/ of fysiotherapeut zal altijd de activiteiten doornemen die uw klacht verergeren of verminderen. Een groot percentage van de mensen met een lage rughernia heeft een verergering van de klacht met zitten, bukken en draaien. Het kan dan juist verstandig zijn om te lopen en staan.

 

Vroeger was bedrust het devies bij een hernia. Dit wordt nu juist afgeraden. Hoe meer u kunt bewegen hoe beter. Let wel, zolang de klachten in het been niet verergeren.

 

Een kleiner percentage van de mensen krijgt juist met lopen verergering van de klacht. Overleg altijd met uw therapeut hoe u het beste uw dag kan indelen.

Is een hernia-operatie verstandig?

Kort gezegd en generaliserend. Nee dit is niet verstandig. Zoals eerder aangegeven herstelt maar liefst 80% van de herniaklachten naar tevredenheid binnen 12 weken. Dit wil niet altijd zeggen dat de klachten tot geen klachten herstellen echter wel dat een operatie geen optie meer is. Indien u wel geopereerd wordt dan is operatie gelukkig nog altijd een goede oplossing om van extreme herniaklachten aan te pakken. Echter blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat niet opereren een betere gezondere optie is voor uw rug gekeken na een aantal jaar.

Wekelijks zien wij gemiddeld 100 mensen met herniaklachten. Over het jaar genomen moeten slechts 2-3 patiënten geopereerd worden. Dankzij een uiterst gericht herniaprogramma kunnen wij mensen effectief helpen.

Hoe verloopt een herstel na een operatie?

Soms kan het onvermijdelijk zijn om te opereren. Gelukkig is de kans klein maar indien er wordt geopereerd kan er nadien littekenweefsel ontstaan. Voor compleet herstel raden wij mensen aan veel te bewegen. Alleen bewegen uiteraard op een verantwoordelijke manier. Uw therapeut bespreekt met u hoeveel u zich dagelijks mag belasten. Welke oefeningen een goede beweging geven aan de wervelkolom en welke juist niet.

Kan ik op een röntgenfoto en MRI mijn hernia zien?

Beide diagnostische onderzoeken worden gebruikt om de rug in kaart te brengen. Hierin is een rontgenfoto een zeer beperkt middel en is voornamelijk bedoel om de benige (kraakbeen) structuren in kaart te brengen. Zo kan je goed zien of iemand artrose heeft of een breukje.

Een MRI wordt gebruikt om een tussenwervelschijf goed in kaart te brengen. Hierin kan gezien wordt of er een hernia is. Ook wordt er gekeken of de hernia druk geeft op een zenuw.